दीक्षाभूमीवर वाढत्या गर्दीचे नियोजन करा!
धम्मचक्र प्रवर्तन दिनाच्या पार्श्वभूमीवर बहुजन हितकारिणी सभेची मागणी; प्रशासनाला विविध विकासकामांचे निवेदन
चंद्रपूर :- डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या ऐतिहासिक धम्मक्रांतीची साक्षीदार असलेल्या चंद्रपूर दीक्षाभूमीवर दरवर्षी धम्मचक्र प्रवर्तन दिनानिमित्त अनुयायांची मोठी गर्दी होते. मागील काही वर्षांत या गर्दीत सातत्याने वाढ होत असून, आगामी काळातही अनुयायांची संख्या मोठ्या प्रमाणात वाढण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे धम्मचक्र प्रवर्तन दिन महोत्सवाच्या पार्श्वभूमीवर गर्दीचे शिस्तबद्ध, नियोजनबद्ध आणि सुरक्षित व्यवस्थापन करणे अत्यावश्यक आहे, अशी भूमिका बहुजन हितकारिणी सभेचे संस्थापक अध्यक्ष बंडूभाऊ उर्फ नागवंश नगराळे यांनी पत्रकार परिषदेत मांडली. Manage the increasing crowds at Chandrapur Deekshabhumi in view of Dhammachakra Pravartan Din
चंद्रपूरची दीक्षाभूमी ही आंबेडकरी आणि बौद्ध समाजाच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाचे ऐतिहासिक स्थळ आहे. १६ ऑक्टोबर १९५६ रोजी डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी चंद्रपूर येथे मोठ्या संख्येने अनुयायांना बौद्ध धम्माची दीक्षा दिली होती. या ऐतिहासिक घटनेमुळे चंद्रपूर दीक्षाभूमीला विशेष ऐतिहासिक आणि सामाजिक महत्त्व प्राप्त झाले आहे.
त्यापूर्वी १४ ऑक्टोबर १९५६ रोजी नागपूरच्या दीक्षाभूमीवर डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी महास्थवीर भिक्खू चंद्रमणी यांच्याकडून त्रिशरण आणि पंचशील स्वीकारून बौद्ध धम्माची दीक्षा घेतली आणि त्यानंतर आपल्या अनुयायांना धम्मदीक्षा दिली. त्या ऐतिहासिक सोहळ्यासाठी लाखो लोक उपस्थित होते.
‘चेंगराचेंगरीची परिस्थिती पुन्हा निर्माण होऊ नये’
चंद्रपूर दीक्षाभूमीवर तीन-चार वर्षांपूर्वी गर्दीच्या योग्य नियोजनाअभावी चेंगराचेंगरीसदृश परिस्थिती निर्माण झाली होती. पोलिसांच्या सतर्कतेमुळे त्यावेळी मोठी दुर्घटना टळली. मात्र भविष्यात अशा प्रकारची परिस्थिती उद्भवू नये, यासाठी प्रशासनाने गर्दी व्यवस्थापनाचा स्वतंत्र आणि व्यापक आराखडा तयार करणे गरजेचे आहे, अशी मागणी नगराळे यांनी केली.
धम्मचक्र प्रवर्तन दिनाच्या काळात केवळ दीक्षाभूमी परिसरातच नव्हे, तर परिसरातील रस्ते, पार्किंग, प्रवेशद्वारे, बाहेर पडण्याचे मार्ग, पिण्याचे पाणी, स्वच्छतागृहे, वैद्यकीय सुविधा आणि आपत्कालीन सेवा यांचेही योग्य नियोजन आवश्यक असल्याचे त्यांनी सांगितले.
‘सुरक्षिततेची जबाबदारी प्रशासनाचीही’
धम्मचक्र प्रवर्तन दिन महोत्सवात कायदा व सुव्यवस्था राखणे तसेच लाखो अनुयायांच्या सुरक्षिततेची व्यवस्था करणे ही केवळ संबंधित सोसायटीची जबाबदारी नसून जिल्हा प्रशासनाचीही तितकीच महत्त्वाची जबाबदारी आहे, असे नगराळे यांनी स्पष्ट केले.
यासंदर्भात बहुजन हितकारिणी सभेच्या वतीने जिल्हाधिकाऱ्यांना निवेदन देण्यात आले असून, दीक्षाभूमीच्या विकासासह महोत्सवातील गर्दी व्यवस्थापन आणि मूलभूत सुविधांबाबत विविध मागण्या करण्यात आल्या आहेत.
दीक्षाभूमी विकासासाठी प्रमुख मागण्या —
नागपूर दीक्षाभूमीच्या प्रतिकृतीचे विहार :
चंद्रपूर दीक्षाभूमीवर नागपूर दीक्षाभूमीच्या प्रतिकृतीचे विहार उभारण्यात यावे.
मैदान मोकळे ठेवावे :
दीक्षाभूमीला उपलब्ध असलेल्या मैदानात कोणतेही कायमस्वरूपी बांधकाम करण्यात येऊ नये, अशी मागणी करण्यात आली आहे.
अंडरग्राउंड ड्रेनेज व्यवस्था :
मैदानात अंडरग्राउंड ड्रेनेज सिस्टीम उभारण्यात यावी, जेणेकरून मोठ्या कार्यक्रमांच्या काळात पाणी साचण्याची समस्या निर्माण होऊ नये.
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर आणि बेरिस्टर राजाभाऊ खोब्रागडे यांचे पुतळे :
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचा पुतळा ३० फुटांपेक्षा अधिक उंच नसावा. तसेच त्यासोबत बेरिस्टर राजाभाऊ खोब्रागडे यांचा पुतळाही उभारण्यात यावा.
उड्डाणपूल हटविण्याची मागणी :
दीक्षाभूमीसमोरील उड्डाणपूल हटविण्याबाबत कार्यवाही करण्यात यावी, अशी मागणी सभेने केली आहे.
चांदा क्लब ग्राउंडचे व्यवस्थापन :
धम्मचक्र प्रवर्तन दिन महोत्सवासाठी उपलब्ध करून दिले जाणारे चांदा क्लब ग्राउंड दोन दिवसांसाठी डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मेमोरियल सोसायटीकडे व्यवस्थापनासाठी देण्यात यावे.
टू-वे गेटची निर्मिती :
दीक्षाभूमी गेटसमोरील चांदा क्लब ग्राउंडची सुरक्षा भिंत ४० फूट पाडून तेथे स्लायडिंगचे टू-वे गेट उभारण्यात यावे, अशी मागणी करण्यात आली आहे.
गर्दी वाढणार; प्रशासनाने आधीच तयारी करावी
दीक्षाभूमीचे ऐतिहासिक महत्त्व लक्षात घेता दरवर्षी धम्मचक्र प्रवर्तन दिनाला राज्याच्या विविध भागांतून तसेच इतर ठिकाणांहून अनुयायी चंद्रपुरात दाखल होतात. त्यामुळे केवळ कार्यक्रमाच्या दिवसापुरते नियोजन न करता पूर्वतयारी, वाहतूक नियंत्रण, प्रवेश-निर्गमन व्यवस्था आणि आपत्कालीन यंत्रणा यांचा समन्वय साधून कायमस्वरूपी आराखडा तयार करण्याची गरज असल्याचे बहुजन हितकारिणी सभेने म्हटले आहे.
अनुयायांना सहकार्याचे आवाहन
आगामी धम्मचक्र प्रवर्तन दिन महोत्सव शांततेत, शिस्तबद्ध आणि सुरक्षित वातावरणात पार पडावा तसेच चंद्रपूर दीक्षाभूमीच्या विकासाला योग्य दिशा मिळावी, यासाठी सर्व आंबेडकरी अनुयायांनी जिल्हा प्रशासन आणि संबंधित सोसायटीला सहकार्य करावे, असे आवाहन यावेळी करण्यात आले.
आयोजित पत्रपरिषदेला ॲड. पूनमचंद वाकडे, ॲड. रवींद्र मोटघरे, विवेक कांबळे, बुद्धप्रकाश ठमके, विद्याधर लाडे यांच्यासह रवींद्र भैसारे, सिद्धांत पुणेकर, उषा तामगडे, बबिता बागेसर, विद्या कांबळे, मीनाक्षी कातकर, नयन देशकर, दिवाकर डबले, परमेश्वर मेश्राम, निलजय गावंडे, प्रणित तोडे, विज्ञान अलोणे, प्रीतम शेंडे, अभिलाष चुनारकर, अशोक मुंजनकर आदी उपस्थित होते.
